Dr Mirosław Piechowiak
Theodor W. Adorno w swoich refleksjach nad szaleństwem i przemocą nowoczesnego świata, tj. w książce pod tytułem Minima moralia napisał:
Piękno nakazuje życiu przystanąć, a tym samym powstrzymuje jego upadek.
Mimo iż nie potrafię wyobrazić sobie życia, które ulega nakazowi „wydanemu” przez Piękno, to dość łatwo wyobrażam sobie człowieka, który w obliczu Piękna zdolny jest przystanąć.
Zachwyt nad Pięknem obecnym w filozofii, to jeden z tych przystanków, z których można lub nawet wypada skorzystać.
Otóż piękno w filozofii zawarte jest w tym, co dla niej konstytutywne, czyli w ogólności, w spekulatywnej, krytycznej i apriorycznej, a więc także abstrakcyjnej metodzie (manierze) niezależnego myślenia – percypowania i interpretowania rzeczywistości – myślenia – domagającego się…, by przystanąć; przystanąć – w tym-oto-tu-teraz świecie; świecie, który nie jest, jak uczył nas Heraklit, lecz się staje – każdego dnia – w każdej przeżywanej chwili tego-tu-oto-teraz życia.
Być może rację miał Emil Cioran, pisząc w Zarysie rozkładu, iż w filozofii radzą sobie tylko ci, którzy potrafią się w porę zatrzymać, bo każdy problem spenetrowany do dna doprowadza intelekt do bankructwa. To m.in. dlatego stworzyłem intelekcję.pl, bo, tak mi się zdaje, że nic do tej pory nie zostało w sposób absolutny zdefiniowane; nic nie zostało doprowadzone do „dna”, a pytań, na które nie znaleziono odpowiedzi, bo być może nie istnieją, jakby przybywa – temu niedomknięciu zawdzięczamy możliwość nieograniczonego namysłu m.in. nad współczesnym człowiekiem i człowiekiem w ogóle, jego relacją do Drugiego, a także relacją do świata. A zatem – przynajmniej dla filozofa – w tym oto świecie nadal nic nie jest oczywiste. Filozofia zatem, jej Piękno domaga się tego, by przystanąć; by wyhamować samego siebie w coraz szybszym i coraz bardziej przyspieszającym świecie.
Piękno filozofii, delektowanie się nim; jego bezinteresowna kontemplacja i „degustacja” potrafi, tak mniemam, uchronić jednostkę od upadku, wytrąciwszy ją z unicestwiającego „galopu”. Oczywiście, może ktoś zauważy, że w tym-oto-życiu przystanąć można, lecz wcale nie trzeba. Czyżby?
In his reflections on madness and violence of the modern world, i.e. in the book Minima Moralia, Theodor W. Adorno wrote:
Beauty commands life to stop and thus stops its decline.
Although I cannot imagine a life that succumbs to the command “given” by Beauty, I can quite easily imagine a person who, when confronted with Beauty, is able to stop.
The admiration for Beauty present in philosophy is one of the stops that one can or even should make use of.
Beauty in philosophy is contained in what is constitutive for it, namely, in general, in the speculative, critical and a priori ‒ and therefore also abstract ‒ method (manner) of independent thinking ‒ perceiving and interpreting reality; of thinking that asks us firmly… to stop; to stop ‒ in this-here-and-now world; the world that, as Heraclitus taught us, is not, but becomes ‒ every day ‒ in every experienced moment of this-here-and-now life.
Emil Cioran was perhaps right when he wrote in A Short History of Decay that only those succeed in philosophy who are able to stop in time, as every problem penetrated to its very depths drives the intellect to bankruptcy. This is one of the reasons why I created intelekcja.pl, because, it seems to me, nothing has been absolutely defined so far; nothing has been pushed to the “bottom”, and questions without answers (perhaps they do not exist) seem to be increasing ‒ to this incompleteness we owe the possibility of unrestrained reflection on, among other things, modern man and man in general, his relation to the Other and to the world. Thus ‒ at least for the philosopher ‒ nothing is still obvious in this very world. Therefore, philosophy ‒ its Beauty ‒ demands that we stop; that we decelerate ourselves in an even faster and even more accelerating world.
I think that the Beauty of philosophy, the savouring of it, its disinterested contemplation and “degustation”, can protect one from the fall, knocking them out of their destructive “gallop”. Of course, someone might point out that it is possible to stop in this-very-life, but not necessary. Is that really so?
